«

»

jul 31

Gevaar

Deze blog gaat over het gevaar van Giethoorn. Varen in Giethoorn is niet gevaarlijk. Hou in de gracht en in de nabijheid van andere boten uw handen en andere lichaamsdelen binnenboord en er kan u weinig gebeuren. Het Bovenwiede is gemiddeld ongeveer een meter diep en voor de kleinsten kunnen wij een gratis zwemvestje meegeven.

140722_Smit_Giethoorn_005

Met het gevaar van Giethoorn, oftewel “het Gieterse gevaer” bedoelen we de typen boten die van oudsher door de grachten van Giethoorn en over de meren van de Wieden varen. Het zijn allemaal platbodems en daarmee uitermate geschikt voor de ondiepe wateren. In het verleden waren er veel kleine scheepswerfjes in ons dorp. Momenteel zijn dat er nog twee: Scheepswerf Schreur in Giethoorn-Zuid en Punterwerf Wildeboer in Noord. Op beide werven bouwt alweer de zoveelste generatie de beroemde punters maar ook tal van andere types boten, waaronder het “gevaer”.

20150731_105810-1

Het gevaer van Giethoorn omvat in principe vier types boten: het bootie (een roeibootje), de punter, de bok en het vlot. Deze boten waren in het vroegere Giethoorn onmisbaar bij het werk op de boerderij en in de landerijen en in de rietvelden die vaak alleen over het water te bereiken waren.

Het bootie (bootje) was een klein roeibootje waarmee ook wel gepunterd werd. Ze zijn ongeveer 5 meter lang. Hebben vaak een spiegel maar soms ook een spitse achterkant zoals een punter. Ze werden gebruikt om snel even ergens heen te gaan. Bijvoorbeeld om te gaan melken, om een boodschapje te doen of om ergens op bezoek te gaan.

20150731_110324-1

De punter is de bekendste van het gevaer. De Gieterse punter is ongeveer 6,5 meter lang en heeft een spitse voor- en achterkant. Vrijwel elke punter wordt geleverd met een mast en een zeil, twee zijzwaarden (vroeger was dat er één die verhangen werd) en een roer. In de gracht kun je er mee punteren. Met de punterboom duw je de boot aan de bodem vooruit. Eenmaal op open water zet je de mast overeind, steek je de spriet in het zeil en laat je de wind het werk doen. Vissers hadden een punter met een bun er in. Echte Gietersen varen op hun huwelijksdag in een rijkelijk met bloemen versierde punter naar de Vermaning. Punterhuwelijk

Aan het figuur op het roer is te zien van welke werf de punter komt: zijn het bolle kammen, dan is het een punter van Wildeboer. Het driepuntige kroontje laat zien dat Schreur de punter bouwde. Ga gerust eens kijken op één van beide werven. Op het Bovenwiede zijn ook regelmatig zeilwedstrijden voor punters. Bij Smit kunt u punters huren, bijvoorbeeld in combinatie met een punterspeurtocht. Tip: ga in de achterste helft van de boot staan punteren, dan resulteert dat in een voorwaartse in plaats van zijwaartse beweging. Een ervaren punteraar heeft overigens geen roer nodig.

5743590387_34d9aeaa2e_b

Het vlot en de bok zijn de transportboten. De platte wagens op het water. Ze werden gebruikt voor het vervoer van bijvoorbeeld turf, mest, hooi, riet en zelfs koeien. Heel soms zie je ze zo nog over het Bovenwiede gaan. Ook andere handelswaar en bijvoorbeeld bouwmaterialen konden zo op de plek van bestemming komen. Met een lengte van rond de 9 meter is het vlot de kleinste van de twee. Onze rondvaartboten zijn in authentiek Gieterse stijl omdat het eeuwenoude model van de bok de basis vormt.

140722_Smit_Giethoorn_086

De bok is ongeveer 12 meter lang. De beroemdste bok was de melkbok die tot ergens in de ’70-er jaren dagelijks door de dorpsgracht langs de boerderijen ging om de melkbussen op te halen. In een bok pasten ongeveer 7 koeien die om en om stonden om zo over het water naar de weide te gaan.

20150731_111501-1-1

De tijd heeft niet stil gestaan. Behalve het “gevaer” in de vorm van punters, roeibootjes en rondvaartboten heeft Smit ook fluisterboten, kano’s en luxe electrosloepen. Reserveren zonder extra kosten kan online via giethoorntickets.nl en er zijn er ook voldoende beschikbaar voor de losse verhuur.

Graag tot ziens in ons gevaer!